Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı və bütün Qafqazın incisi hesab olunan Şuşa şəhəri tarixi, mədəniyyət və memarlıq abidələri ilə zəngindir. Qədim Şuşada 17 məhəllə, hər məhəllədə hamam, məscid və bulaq olub. Şəhərdəki digər abidələr kimi, qədim hamamlar da erməni vandalizminə məruz qalıb.

Qədim insanlar çoxlu tanrılara sitayiş edirdilər. Onlar oda, ayrı-ayrı bütlərə, təbiət cisimlərinə və hadisələrinə (Günəş, Ay, torpaq, su, yağış, dəniz və s. tanrılarına) dualar edir, qurbanlar verirdilər. Belə dinlər çoxtanrılı dinlər adlanır.

Rəvayətə görə, Dərbənd şəhərinin məşhur qul bazarından bir Azərbaycan taciri 40 qul almışdı. O zaman qul alverinin qaydası vardı: hər hansı tacir əgər bir dəfəyə 40 qul alırdısa, 40-cı qul ona bağışlanırdı, yeni pulsuz verilirdi. Ona görə də bu tacirə bir qul pulsuz olaraq verilirdi. Lakin tacirə bağışlanan qul balaca və çox zəif idi. 

Qədim Manna dövlətinin süqutundan çox sonralar Azərbaycan ərazisində yeni dövlətlər meydana gəldi. Bu dövlətlərdən biri də Azərbaycanın Araz çayından cənubdakı torpaqlarda yaranmışdı. Adına Atropatena deyirdilər.

Zərb-məsəllər və deyimlər xalqın müdrikliyini özündə əks etdirən qısa kəlamlardır. Onlar adətən hansısa əhvalat və ya hadisə ilə əlaqədar yaranır və sonradan dildən-dilə düşərək xalq arasında yayılır. İndi dilimizdə hamının işlətdiyi bir sıra zərb-məsəllər və deyimlər var ki, onların yaranması Şuşa həyatı ilə əlaqədardır.

Xalqımızın tarix boyu yaratdığı milli mədəniyyət nümunələrindən biri də mahnılardır. Xalq mahnıları mədəni sərvətimizin ayrılmaz tərkib hissəsidir. Ayrı-ayrı istedadlı adamların yaradıcılıq məhsulu olan mahnı və musiqilər zaman-zaman el arasında yaşayıb, sevilib və dildən-dilə, ağızdan-ağıza düşərək, yaddaşdan-yaddaşa ötürülərək bu günümüzə qədər gəlib. Onların arasında Şuşa qalasında yaranan və məşhurlaşan xalq mahnıları da var.