Təbiət

Dəniz süngəri

Çoxhüceyrəli heyvanların ən sadə quruluşlu tiplərindən biri süngərlərdir. Süngərlərin 8000-ə qədər növü məlumdur. Dəniz sakini olub, bütün bədəni ilə suyun dibinə və ya sualtı əşyalara hərəkətsiz yapışır. Əsl çoxhüceyrəli heyvanlardan fərqli olaraq süngərlərin orqan və toxumaları yoxdur. Süngərlər koloniya şəklində yaşayır. Onların kisəvarı və ya qədəhvarı bədəni iki qatdan: xarici dermal (ektoderma) və daxili qatdan (endoderma) ibarətdir. Bu qatlar arasında yerləşən struktursuz hissə mezoqley adlanır. Mezoqleydə ayrı-ayrı hüceyrələr səpələnmişdir. Süngərlərin mezoqleyində skelet inkişaf edir. Skelet kirəc (CaCO3), kvars (SiO2) və ya buynuz maddəsindən ibarət olur. Yeni tədqiqatlar göstərir ki, süngərlər kiçik kvars hissəciklərini udub həll edir. Cinsi və qeyri-cinsi yolla çoxalan süngərin bəzi növləri zəhərlidir. 


Süngərlər cinsi və tumurcuqlama yolu ilə çoxalırlar. Bir çox xərçəngkimilər və polixetlər düşməndən qorunmaq üçün süngərlərdən sığınacaq kimi istifadə edir. Xırda molyusklar, çoxqıllı qurdlar, bəzi xərçəngkimilər və balıqlar onların toxumalarında yumurta qoyur. Xəzər dənizində süngərlərin bir növü (Metschnikowia tuberculata) tapılmışdır. Süngərlər qadiəsi ilə əşyaya yapışır, ağız isə yuxarı yönəlir. Bədən divarı çoxlu nazik məsamələrə malikdir. Süngərlərin bədəni asanlıqla qırılır və ya ovulur. Bədən ölçüsü bir neçə millimetrdən 2 m-ə qədər və daha böyük, rəngi sarı, yaşıl, qırmızı, qəhvəyi, narıncı, bəzən də bənövşəyi olur.


Süngərlərin skeleti kirəc, silisium və buynuz maddəsindən ibarətdir.


Süngərlər suda həll olmuş oksigenlə tənəffüs edir. Bədən daxilinə və kanallara daxil olmuş su axını yaxında yerləsmiş hüceyrələri və mezoqleyi oksigenlə təchiz edir.


Dənizdə və şirin sularda yaşayırlar. Dənizin dibində oturaq həyat kecirirlər.