Bu maraqlıdır!

Yantar daşında 100 milyon illik yeni çiçək növü tapılıb

Oreqon Dövlət Universitetinin tədqiqatçıları, Birma (Myanmar) kəhrəba (yantar) daşının tərkibində, Təbaşir dövrünə aid yeni bir cins çiçək növü kəşf ediblər.

 

Tədqiqatçılar, "Valviloculus pleristaminis" adlandırdıqları çiçəyin məhz Avstraliyada 100 milyon il əvvəl mövcud olan meşənin bir hissəsi olduğunu bildirirlər. Onların fikrrincə çiçək dəfnə ailəsinə aid olub.

 

Texas Botanik Kəşf İnstitunun jurnalında çiçək haqqında məqalə yazan və əvvəlki kəhrəba araşdırmalarında qarşılaşdığı DNT ilə “Jurassic Park” filminin ssenarisində də böyük rol oynayan paleontoloq Corc Poynar Jr bildirir: “Çiçək çox kiçikdir. İki millimetr boyunda olsa da, çiçəyin qalan detalları heyrətamizdir."

 

Hazırda bir-birindən 6 min kilometr məsafədə olan Myanmar və Avstraliyanın o dövrdə qədim bir qitə olan Qondvananın bir hissəsi olduğu diqqət çəkir.

 

Poynar, Qondvana qitəsi bölündüyündə çiçəyin, çox ehtimal ki, kəhrəba meydana gətirən qatranla örtülmüş olduğunu və Qərbi Birma blokunda qaldığını, buna görə də sağ qaldığını söyləyir.

 

Geoloqlar, Qərbi Birma bloku olaraq bilinən bu ərazinin Qondvanadan tam olaraq ayrıldığı zaman haqqında mübahisə edirlər. Bəziləri bunun 200 milyon il əvvəl baş verdiyinə inanır, bəziləri isə hadisəni təxminən 500 milyon il əvvəlki bir dövrlə əlaqələndirir.

 

Birma, rəsmən Myanmar İttifaqı Respublikası, Cənub-Şərqi Asiyanın ən böyük ölkəsidir. Cənub-Şərqi Asiyanın şimal-şərq tərəfində yerləşir və Tayland, Laos, Çin, Tibet, Hindistan və Banqladeşlə sərhəddə yerləşir. Birma, Andman dənizi və Bengal körfəzi boyunca gözəl sahilləri və 1200 kilometrlik sahil şeridinə malikdir, lakin turizm rəqəmləri qonşu Tayland və Laosdan daha aşağıdadır.

 

Birma dağlarında bir çox qiymətli daşlar vardır. Dünya yaqutlarının təxminən 90 faizi Birmayın payına düşür. Sapfir və jade daşları da boldur.

 

Kəhraba (Yantar) nəsli kəsilmiş bir şam ağacının qatranıdır. Onun üçün bəziləri Kəhrabaya Qatran daşı, bəziləri isə Yantar deyirlər. Kəhrabanın tərkibinin 78% karbondan, 12% oksigendən, 10% hidrogendən və suksin turşusundan ibarətdir. Milyonlarla il əvvəl meydana gələn kəhraba (parçalar halında) əsasən zərgərlikdə istifadə olunur. Kəhraba həddindən artıq şəffaf olduğu üçün tərkibindəki hava qabarcıqları aydın şəkildə görünür. Kəhrabalar adətən qızılı sarı, və açıq sarı rənglərdə olur. Qızılı sarı Kəhrabalar sürtünmə nəticəsində elektriklənirlər.