Qədim insanlar nə ilə silahlanır və özünü necə müdafiə edirdi? Heç fikirləşmədən ağılınıza təbiətin təmin etdiyi daş və dəyənəklər gələcək. Zaman keçdikcə insanlar heyvanları ovlamaq üçün quyu qazaraq tələ düzəltməyi, vəhşi heyvanlardan və düşmən qəbilələrinin qəfil hücumlarından qorunmaq üçün qayalarda və ya ağaclarda məskən salmağı öyrəndilər.        

Qədim romalılar 4 min il bundan əvvəl ayaqqabıların dabanlarını yeyilməkdən qorumaq üçün dəmir mismarlardan istifadə edirdilər. Bizim eradan 1000 il əvvəl Qədim Yunanıstanda çaxır istehsalı zamanı üzümün suyunu sıxıb çıxarmaq üçün presdən istifadə olunurdu.        

Heyvanların gücü hər zaman insanları heyran edib. Qədim dövrlərdə padşahların və qəbilə başçılarının gücünü çox vaxt pələng, fil, öküz gücü ilə müqayisə edirdilər.   

Xivə əsas etibarilə XVIII-XIX əsrlərdə ucaldılan məqbərə, mədrəsə, minarə və digər abidələrinin yer aldığı memarlıq qoruğudur. Özbəkistanın incisi sayılan Xivə Böyük İpək Yolunda bizim günlərə olduğu kimi  gəlib çatan yeganə qədim şəhərdir.   

Hər şey dəhşətli meşə yanğınından sonra başladı. Yanğının tüğyan etdiyi quraqlıq illərində yaşamaq üçün yer qalmamışdı. Alov meşədə nəhəng ağacları yandırıb külə döndərirdi.

Mərkəzi Asiyada, Tyan-şan və Gissar-Alay uca dağ silsilələri arasında dağlararası çökəklik – Fərqanə vadisi  yerləşir. Vadi Mərkəzi Asiyada insanların ən sıx məskunlaşdığı  ərazidir.  Burada hər kvadrat kilometr əraziyə orta hesabla  300-500 sakin düşür.