Sizə xəbər verim Diyarbəkrdən. Burada Kərim adlı paşa yaşayırdı. Kərimin var-dövləti həddən artıq idi. ancaq övladı yox idi. O, bütün mahalın ağsaqqalını yığıb, onların tədbirinə görə mal-dövlətini üç qismə bölüb fağır-füqaraya payladı. Tanrı ona övlad verdi. Uşaq Novruz bayramında anadan olduğu üçün adını Novruz qoydular. Uşağı dayəyə verdilər. Yeddi yaşı tamam olanda molla məktəbinə qoydular. Günlər gəlib keçdi, Novruz bütün elmləri sinədəftər etdi.  

Bu dastan məşhur "Şəhriyar və Sənubər" adlı xalq dastanından istifadə edilərək yenidən işlənilmişdir. Əsərin müəllifi mənbələrdə şair və nasir kimi adı çəkilən Məhəmməddir.

Azərbaycan ədəbiyyatının ən gözəl, ən dəyərli nümunələrindəndir.

Məhəbbət dastanıdır. Aşıq Abbas Tufarqanlının şeirləri əsasında yaradılmışdır. Bu dastanın yaradıcıları Abbasın həyatı ilə əlaqədar hadisələri əsas götürərək, zəmanənin bir sıra vacib, zəruri məsələlərini dastanın əsas mövzusuna daxil etmişlər. Dastanda əsərin qəhrəmanı aşıq Abbasla şah Abbas arasındakı mübarizə, münasibətlərin kəskinliyi təsvir olunmuşdur.

Qaçaq hərəkatı ilə bağlı epik örnəklərdəndir. Qaçaq dastanları xalqın qəhrəmanlıq tarixidir.

Oğuz xaqanın tarixi prototipi hunların başçısı Mode ola bilər. Ona görə də bu tarixi şəxsiyyət haqqında bir neçə söz söyləmək istərdik. Mode Tumanın böyük oğul və şanyu hunlarının vəliəhdi idi. O, b.e.ə 206-cı ildə atasının ölümündən sonra taxta çıxmışdır. Modenin hakimiyyəti dövrü Hun dövlətinin qızıl dövrü hesab edilir.