Şirniyyat haqqında maraqlı faktlar
"Konfet” sözü latın dilindən tərcümədə “hazırlanmış dərman” mənasını verir. XVI əsrdə şəkərlənmiş meyvələr müalicə məqsədilə apteklərdə satılırdı. Hazırda isə bu termin daha geniş çeşiddə qənnadı məmulatlarını ifadə edir.
Alman psixoloqları araşdırmalar apararaq müəyyən ediblər ki, romantik insanlar çiyələk içlikli konfetləri, utancaq insanlar qozlu, qətiyyətli insanlar albalılı, yaradıcı insanlar isə kokoslu konfetləri üstün tuturlar.
İlk şirniyyatlar Misirdə hazırlanıb. O dövrdə şəkər olmadığından şirniyyatlar xurma və baldan hazırlanırdı. Bunlar əsasən balda qurudulmuş meyvələr idi. Qədim Romada isə bal içində qoz və üzərinə küncüt səpilmiş şirniyyatlar hazırlanırdı. Qədim Rusiyada da şirniyyatlar vardı, lakin onlar ağcaqayın şərbəti, bal və bəkməzdən hazırlanırdı.
XIX əsrdə ən yüksək təbəqəyə aid insanlar ziyafətlərdə konfetləri gizlədirdilər. Səbəbi həmin dövrdə Rusiyada qənnadı dükanlarının olmaması idi. Hər bir şirniyyat ustası reseptini gizli saxlayır, onu yalnız nəsildən-nəslə ötürürdü.
MasterFood şirkəti dünyada ən böyük konfet qutusunu hazırlayıb. Bu qutuya təxminən 800 kiloqram şokolad konfeti yerləşib.
“Xaqi-Boy” ləqəbli ayı formasında olan konfet dünyanın ən böyük konfeti hesab olunur. Onun hündürlüyü 1,68 metr, çəkisi isə 632 kiloqramdır. Hazırlanması üçün 4 ton ağırlığında qəlibdən istifadə olunub. Konfet təxminən iki həftə qurudulub, sonra isə cilalanıb.
“Marmelad” sözü alman dilindən tərcümədə “mürəbbə” deməkdir. Marmelad Avropaya Asiyaya edilən səlib yürüşlərindən sonra gəlib. Bu şirniyyatın vətəni məhz Asiyadır. Marmelad ən faydalı şirniyyatlardan biri hesab olunur, çünki onun tərkibində pektin var. Pektin xolesterin riskini azaldır, dəriyə yaxşı təsir göstərir və yağ ehtiva etmir.
Şirniyyat sevənlərin ən sevimli sözü olan “şokolad” asteklərin “acı su” mənasını verən sözündən yaranıb. Əvvəllər şokoladı yalnız içki kimi istifadə edirdilər.
Bavariyada pivəli içlikli konfetlər, Fransada isə pendirli şirniyyatlar sevilir. Hər ölkənin dadı və tərkibi ilə fərqlənən özünəməxsus şirniyyatları var. Məlum olur ki, bütün şirniyyatlar şirin olmur və bir çoxu şəkərsiz hazırlanır.
Yaponiyada tələbələr imtahana gedərkən özləri ilə “Kit Kat” şokoladları aparırlar. Bu, “Kit Kat” sözünün “Kitto Katsu” (“mütləq qalib gəlmək”) ifadəsinə bənzəməsi ilə izah olunur.
Fin konfetləri dünyada ən qeyri-adi konfetlər hesab edilir. Finlər onları turş, duzlu və pivəyə uyğun dadlarda hazırlayırlar. Bu şirniyyatlar şəkərsiz olur.
“Chupa Chups” loqosunu Salvador Dali hazırlayıb. Loqo demək olar ki, dəyişmədən bu günə qədər qorunub saxlanılıb.
“Məndən bir şokolad” — insanın rəğbətini qazanmağın ən yaxşı yollarından biridir. Məsələn, amerikalı psixoloqlar bildirirlər ki, “lazım olan” həmkarlarını tez-tez şirniyyata qonaq edən insanlar karyera pilləsində rəqiblərindən daha sürətlə yüksəlirlər.
İsveçrədə təkcə bahalı saatlar deyil, həm də bahalı şirniyyatlar var. Məsələn, üzəri həqiqi qızıl saplarla örtülmüş və yeyilə bilən bükümlərdə təqdim olunan konfetlər mövcuddur. Belə şirniyyatların qiyməti təxminən 100 dollardır.
İlk şokolad konfeti pralin hesab olunur. O, ilk dəfə xarici səfir üçün aşpaz tərəfindən hazırlanıb və bu gün də İsveçrə və Almaniyada ən məşhur konfet növlərindən biridir.
Milad bayramlarında fransızlar təxminən 36 000 ton konfet yeyirlər.
Tünd və acı şokolad ən faydalı hesab olunur. Hər gün az miqdarda tünd şokolad yemək günəş şüalarının təsirindən qoruyur və dərinin vaxtından əvvəl qocalmasının qarşısını alır. Acı şokolad qan dövranını yaxşılaşdırır və tromb yaranma riskini azaldır.
Süd və ağ şokolad əvəzinə qara şokolad yemək tövsiyə olunur. Əsas odur ki, həddindən artıq istifadə edilməsin — gündə 30–50 qram kifayətdir.
11 iyul Ümumdünya Şokolad Günüdür. Bütün şirniyyat sevərlər həmin gün şokolad və şirniyyat ehtiyatı görərək bayram edirlər.
Qəhvəli konfetlər zehni və fiziki aktivliyi artırır, reaksiyanı sürətləndirir, yorğunluq və yuxululuğu azaldır.
Britaniyalı alimlər sübut ediblər ki, qara şokolad dərinin vaxtından əvvəl qocalmasının qarşısını alır və arıqlamaq istəyənlər üçün çox faydalıdır. O, duzlu və şirin qidalara olan istəyi azaldır. 100 qram tünd şokolad aclığı yatıra və iştahanı azalda bilir.
08.05.2026