Afrika çöl iti
Afrika çöl iti, və ya Kaftarabənzər it (lat. Lycaon pictus) — Məməlilərin yırtıcılar dəstəsinə, İtlər fəasiləsinə daxil olan heyvan növüdür. Latın dilindən tərcümədə adı bədənindəki rəngbərəng naxışlara görə "gözəl boyanmış canavar" mənasını verir.
Bir zamanlar bu çöl canlısı bütün Afrikanın çöllərində, savannalarda və Böyük səhranın cənubunda yayılmışdı.
Bədəni qara, sarı, kürən və ağ ləkələrlə örtülüdür. Bu naxışlar hər bir fərd üçün insanın barmaq izi kimi tamamilə unikaldır. Böyük, dairəvi qulaqlar: Şaquli duran böyük qulaqları həm bədən temperaturunu tənzimləməyə (sərinləməyə), həm də savannadakı ən zəif səsləri belə eşitməyə kömək edir. Digər itkimilərdən fərqli olaraq, ön pəncələrində cəmi 4 barmaq var (beşinci barmaq təkamül nəticəsində yox olub). Çox cəld və arıq bədən quruluşuna malikdirlər.
Bədəninin uzunluğu 120 sm; quyruğunun uzunluğu 30-44 sm; çəkisi 18—36 kq-dır. Erkək və dişilər xarici görünüşcə fərqlənmirlər. Ağız-burun nahiyəsi tünd, quyruğunun ucu isə ağdır.
Onlar 7-dən 30-dək fərddən ibarət yüksək mütəşəkkil sürülərdə yaşayırlar. Sürüdə yalnız bir dominant "alfa cütlük" olur və adətən yalnız onlar nəsil artırır. Sürü daxilində aqressiya demək olar ki, yoxdur. Onlar xəstə, yaralı və yaşlı üzvlərə çox şəfqətlə yanaşır, uğurlu ovdan sonra əti gətirib ilk növbədə balaları və xəstə fərdləri yedizdirirlər.
Davamlı olaraq geniş ərazilərdə yerlərini dəyişirlər. Yalnız alfa dişi yuvasında bala dünyaya gətirib onları südlə bəslədiyi dövrdə bir yerdə sabit qalırlar. Hamiləlik dövrü 70—73 gün davam edir. Bir nəsildə (birlikdə doğulanlar arasında) 4-dən 12-yə qədər bala olur. Ömür uzunluğu təxminən 10 ildir. Növün nəsli kəsilmək təhlükəsi var, hazırda cəmi 5500-dən az heyvan mövcuddur.